Mâm xôi là loài cây dễ trồng, phù hợp với khí hậu nóng ẩm, thậm chí nó còn là loài cây mọc dại phổ biến ở miền Bắc và miền Trung nước ta. Tuy vậy không phải ai cũng biết đến tác dụng của loại cây thuốc quý này đối với sức khỏe con người. Ngày nay, quả mâm xôi được sử dụng rộng rãi trong lĩnh vực thực phẩm, dược phẩm, làm đẹp…
Phép thuật của mâm xôi là gì? Bạn hãy cùng Hellobacsi tìm hiểu về loại cây này nhé!
Tên thường gọi: Mâm Xôi
Tên gọi khác: Đùm đũm, đũm hương, phong hủ (Tày), co hu (Thái), ghìm búa (Dao)
Tên nước ngoài: Ronce Ramante (Pháp)
Tên khoa học: Rubus molucanus Hook f.
Họ: Hoa hồng (Rosaceae)
Tổng quan
Tìm hiểu chung về mâm xôi
Cây mâm xôi là cây bụi nhỏ, thân leo có gai to và dẹt. Cây mọc thẳng, nhiều lông.
Lá đơn, mọc so le. Phiến lá hình bầu dục, hình trứng hoặc gần tròn; chia thùy nông không đều. Gan lá hình chân vịt. Mép lá khía răng. Mặt trên lá màu lục đậm, phủ lông xủm. Mặt dưới lá có nhiều lông mềm, màu hoàn thiện. Cuống lá dài, có gai, có lá kèm theo nhưng rụng từ sớm.
Cụm hoa mọc ở kẽ hoặc lá đầu thành chùm ngắn. Lá bắc giống lá kèm. Hoa màu trắng. Lá đài 5 thùy, có lông, 2 – 3 cái ở phía ngoài bong ra ở đầu còn các lá khác nguyên. Cánh hoa mỏng, hình tròn. Nhị rất nhiều và thường dài bằng cánh hoa, chỉ nhị. Lá noãn nhiều.
Quả kép, hình cầu gồm nhiều hoa rụng tụ lại giống như mâm xôi, khi chín có màu đỏ cho tới đen và ăn được.
Mùa hoa vào tháng 2 – 3, mùa hoa vào tháng 5 – 7.
Bộ phận dùng làm thuốc của mâm xôi
Canh, lá và mâm xôi đều được dùng làm thuốc.
Cây lá thu xung quanh năm, thái thành đoạn ngắn, phơi khô, bảo quản tăng dần.
Quả thu hái khi chín, bảo quản lạnh, làm mứt, ngâm rượu hoặc phơi khô.
Thành phần hóa học trong mâm xôi
Quả mâm xôi chứa một chất rất hữu ích cho sức khỏe là axit ellagic (một dạng tannin), được xem là chất dinh dưỡng có nguồn gốc thực vật (phyto-dinh dưỡng) chống oxy hóa hiệu quả nhất. Nó giúp bảo vệ màng tế bào và các cấu trúc cơ bản bằng cách trung hòa các gốc tự động.
Ngoài ra mâm xôi còn chứa nhiều hợp chất flavonoid như kaempferol, quercetin, anthocyanin. Mứt mâm xôi có hàm lượng cao vitamin C (53,7%), mangan (41%), Mg, Cu, Zn, K, axit folic, omega-3, vitamin K, vitamin E, chất xơ (31%).
Lá mâm xôi chứa tanin.
Tác dụng, công dụng
Lá mâm xôi chứa tanin.
Cây mâm xôi có tác dụng gì?
Chống oxy hóa
Quả mâm xôi có lượng vitamin dồi dào, cụ thể là 26,2 mg/ 100 g quả tươi. Theo nghiên cứu, hàm lượng vitamin C trong quả mâm xôi cao gấp đôi dâu tây, gấp 3 lần kiwi và gấp 10 lần so với cà chua. Đặc tính chống oxy hóa mạnh mẽ của vitamin C nên loại sản phẩm này có tác dụng phân chia và làm chậm quá trình oxy hóa trong cơ thể. Cụ thể là:
Bảo vệ não, rạn nứt tổn thương não và mất trí nhớ theo tuổi.
Tốt cho người tiểu đường, bảo vệ mạch máu và thần kinh.
Người đường tiểu ăn thường xuyên vì kết quả này chỉ có lượng đường huyết thấp và đường trong mâm xôi là đường fructose.
Tốt cho sức khỏe tim mạch
Tăng cường sức khỏe cho đôi mắt, suy giảm hóa điểm vàng, tránh khô mắt, bổ sung vitamin cho mắt sáng khỏe: Ngoài vitamin C thì trong thành phần của mâm xôi có chứa một lượng lớn chất chống oxy hóa khác như : Carotenoid, vitamin A, E và các loại khoáng chất có lượng như CU, Zn, loại chất này khi vào cơ thể sẽ có tác dụng phòng chứa oxy hóa của vùng nông thôn và các loại trừ những chất gốc gây hại cho vùng nông thôn.
Tăng cường hệ thống miễn dịch, tránh nhiễm trùng, làm đẹp da:
Trong mâm xôi có hàm lượng chất flavonoid dồi dào, vì vậy chúng có khả năng kháng khuẩn, tiêu viêm, hạ áp, chống dị ứng… đặc biệt, trong mâm xôi có hàm lượng vitamin E, carotenoid có tác dụng giải đặc Dị ứng, tiêu viêm, thải độc, bảo vệ da chống lại các tia cực tím giảm các vết nám trên da, giúp đàn hồi, tăng cường tuần hoàn ở mao mạch ngoại vi, thúc đẩy các tế bào collagen mới giúp da sáng đẹp và rụng tóc và tóc bạc.
Tác dụng chống viêm, đặc biệt là tiêu hóa, hỗ trợ tiêu hóa:
Mâm xôi chứa hàm lượng chất xơ rất cao, đây là một trong những loại quả đứng đầu trong thế giới trái cây về hàm lượng chất xơ. Theo tính toán, một vốc hoa mâm xôi chứa khoảng 8g chất xơ, theo khuyến mãi về dinh dưỡng nên bổ sung 25g chất xơ mỗi ngày để giúp hệ tiêu hóa hoạt động tốt. Chất xơ cũng giúp cải thiện sức khỏe bằng cách giảm lượng cholesterol có trong máu.
Tăng cường sinh lực, cải thiện ham muốn cho nam giới.
Các nhà nghiên cứu ở Mỹ đã nghiên cứu và đưa ra chứng minh, mâm xôi giúp cải thiện vi tuần hoàn ở dương vật, giúp thần kinh hưng phấn ở dương vật được nâng cao hơn. Từ đó, cho thấy mâm xôi có tác dụng tốt trong phòng chữa bệnh hợp lý dương hoặc suy giảm ham muốn. Bạn có thể dùng mâm xôi chữa lành ở nam vì nó hỗ trợ cải thiện chất lượng trùng lặp.
Nhiều người cho rằng lá mâm xôi vòi phun nhưng hiện tại vẫn chưa tìm được tài liệu chứng minh điều này.
Tác dụng của mâm xôi theo y học cổ truyền
Theo Y học cổ truyền, mâm xôi phơi khô được gọi là thuốc An bồn tử. Phúc bồn tử có vị trí chua, tính bình, có công dụng bổ sung can thận, tăng cường, hỗ trợ dương, cố tinh, minh mục, thường được dùng để chữa các chứng minh dương, di tinh, cứu con, lao lực, thị power close…
Lá, cành và rễ cây này đều có vị ngọt, nhạt và tính bình. Công dụng là hoạt huyết, thanh nhiệt, tán ứ, chỉ huyết, kích thích tiêu hóa, giúp tăng cảm giác ngon miệng.
Theo một số tài liệu nước ngoài, lá cây có tác dụng điều hòa kinh nguyệt, gây khó thai. Thân và lá có tác dụng. Quả có tác dụng bổ sung, tăng cường tích cực.
Mâm xôi được dùng bồi bổ cho phụ nữ sau sinh bị mất sức, trị đầy bụng do ăn không tiêu, viêm gan mạn tính, viêm tuyến vú, viêm miệng, tai hại, liệt dương, di tinh, tiểu són, tiểu thiểu. Tuy nhiên đối với phụ nữ có thai thì vẫn chưa có nghiên cứu nào chứng minh sự an toàn của bồn bồn tử đối với thai nhi nên bạn cần cẩn thận khi sử dụng bồn bồn tử tử cho phụ nữ có thai.
Ở Ấn Độ, người ta dùng mâm xôi thơm ngon ở trẻ em; nước sắc từ lá và vỏ thân chữa bệnh tiêu chảy.
Miễn trừ trách nhiệm Các bài viết của Hello Bacsi chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.
