Sâm ngọc linh – Công dụng, cách dùng - Máy Sấy Dược Liệu Ánh Dương

Thông tin về cây sâm ngọc linh – nhân sâm của người Việt

Sâm Ngọc Linh được xếp vào top 5 loại nhân sâm tốt nhất trên thế giới hiện nay, được đồng bào dân tộc thiểu số phát hiện và sử dụng từ nhiều năm về trước. 

• Tên: Sâm Ngọc Linh
• Các tên gọi khác: Sâm Ngọc Lĩnh, Sâm Việt Nam, củ Ngải rọm con, sâm khu 5 (sâm K5), sâm Trúc, cây thuốc giấu
• Danh pháp khoa học: Panax Vietnamensis
• Thuộc họ Cuồng cuồng – Araliaceae

Sâm Ngọc Linh là gì và nguồn gốc của sâm quý

Từ nhiều năm về trước, trước cả khi các nhà khoa học phát hiện ra thì sâm Ngọc Linh đã được đồng bào dân tộc thiểu số Xê Đăng sử dụng như một loại củ rừng. Đối với họ, đây là báu vật bồi bổ và chữa bệnh, được đặt tên là củ Ngải Rọm con hay cây Thuốc Giấu. 

Tiếng lành đồn xa, vào năm 1973, một đội cán bộ của khu y tế Trung Trung Bộ đã lên đường đến chân núi Ngọc Linh (Đăk Tô – Kon Tum) để tìm hiểu về cây thuốc quý nhằm phục vụ cho mục đích chiến tranh.

Sau nhiều ngày tìm kiếm, vào 19/03/1973 đoàn cán bộ đã phát hiện 2 cá thể đầu tiên và chiều cùng ngày đã tìm ra cả một vùng sâm rộng lớn, trải dài ở núi Ngọc Linh. Bước đầu nhận định đây là loại sâm mới, đặc biệt quý hiếm và chưa từng xuất hiện trên thế giới, sinh sống tại chân núi Ngọc Linh, nơi có độ cao trên 1.800m so với mực nước biển. Chính bởi nguồn gốc như thế mà loại sâm này được đặt tên là sâm Ngọc Linh.

Đến năm 1978, một tổ công tác thứ hai tiếp tục hành trình nghiên cứu, có nhiệm vụ đánh giá ước lượng sơ bộ diện tích sâm tại núi Ngọc Linh. Kết quả, phát hiện ra một vùng sâm rộng lớn tới hàng chục kilomet, trữ lượng ước tính 7000 cây. Những phát hiện này được ghi nhận có giá trị vô cùng to lớn cho nước nhà.

Năm 1984, Sâm Ngọc Linh chính thức được đưa vào Sách đỏ Việt Nam và danh mục cây thuốc cần được bảo tồn do số lượng cá thể đang ngày càng khan hiếm.

Đặc điểm và hình dáng sâm Ngọc Linh 

Cây Sâm Ngọc Linh thích ứng và sinh trưởng hoàn toàn trong môi trường tự nhiên, có những đặc điểm rất đặc biệt và dễ nhận biết.

Dưới đây là đặc điểm mô tả thực vật của cây sâm quý này:

• Cây sống lâu năm, thân khí sinh mọc thẳng đứng hướng lên trên, cao khoảng 40 – 100cm. Cây có màu tím hoặc màu xanh lục, thân nhỏ, đường kính thân khoảng 4mm và có nhiều nhánh khác nhau.
• Hình dáng sâm Ngọc Linh khá giống với nhân sâm Triều Tiên, khác nhau ở chỗ thân cây có nhiều sẹo và đốt dài 0.5 -0.7cm, mỗi đốt tương ứng 1 lá, rất giống đốt ở cây trúc nên có nơi nhiều nơi gọi là cây Sâm Trúc.
• Rễ mọc bò ngang trên hoặc dưới mặt đất, đường kính khoảng 1 – 2cm, nhiều rễ nhánh con và củ.
• Mỗi thân mang lá là một đốt, lá trên đỉnh thân là lá kép hình chân vịt với 3 – 5 nhánh lá, có cuống dài 6 – 12mm, phiến lá hình trứng ngược dài 12 – 15cm, rộng 3 – 4cm, mép có khía hình răng cưa, có lông phủ cả 2 mặt.
• Cây trên 4 tuổi có hoa hình tán đơn, mọc giữa các lá và thẳng với thân cây. Mỗi tán có tới 60 – 100 hoa, cuống ngắn khoảng 1.5cm. Bông hoa có 5 cánh màu vàng nhạt, có nhị 5, lá đài 5 và 1 vòi nhuỵ.
• Quả mọc ở trung tâm tán lá, dài 0.8 – 1cm, rộng 0.5 cm, chuyển từ màu xanh đến xanh sẫm, sang vàng lục và màu đỏ cam có một chấm đến ở đỉnh quả khi chín. Trong mỗi quả chứa 1 hạt, nhiều quả chứa 2 hạt, trung bình mỗi cây có khoảng 10 – 30 quả.

Sâm Ngọc Linh ở đâu và phân loại sâm theo nguồn gốc xuất xứ

Cây sâm Ngọc Linh được phát hiện nhiều nhất ở miền Trung của Trung Bộ nước ta, nơi có độ cao trên 1.200m, đạt mật độ cá thể cao nhất nơi có độ cao trung bình từ 1.700 – 2.000m dưới tán rừng già. Cây sâm ưa thích mọc thành đám dày ở dưới tán rừng, dọc theo các con suối và trên nền đất ẩm nhiều mùn, nơi có nhiệt độ ban ngày từ 20 – 25 độ C, ban đêm khoảng 15 – 18 độ.

Cho đến thời điểm hiện tại, cả nước ta chỉ có 3 tỉnh có loại sâm quý này, căn cứ vào nguồn gốc xuất xứ mà người ta chia sâm thành nhiều loại khác nhau gồm có:

• Sâm Ngọc Linh Kon Tum: Được phát hiện nhiều nhất tại chân núi Ngọc Linh – Đăk Tô. Ngoài ra tại tỉnh Kon Tum còn phát hiện sâm ở các huyện Tu Mơ Rông và Đắk Giây.
• Sâm Ngọc Linh Quảng Nam: Phát hiện cây sâm ở núi Ngọc Lum Heo – huyện Phước Sơn, đỉnh núi Ngọc Am và huyện Nam Trà My.
• Sâm Ngọc Linh rừng: Là những cây sâm cực kỳ quý hiếm với tuổi sâm lâu năm, tìm thấy ở núi Langbiang – Lạc Dương tỉnh Lâm Đồng, nơi có độ cao từ 1.500 – 2.000m. 
• Sâm Ngọc Linh giống: Là giống sâm ứng dụng phương pháp nuôi trồng invitro với điều kiện tương đồng núi Ngọc Linh, được trồng chủ yếu ở Đà Lạt. Tuy nhiên loại sâm này cần nhiều thời gian để nuôi trồng, cây yếu và dễ bị bệnh, không giá trị bằng các loại sâm tự nhiên. 

Ngoài Đà Lạt thì sâm Ngọc Linh trồng ở đâu nữa không? Hiện nay có một số xã, huyện thuộc 2 tỉnh Kon Tum và Quảng Nam đã được cấp phép và hướng dẫn nuôi trồng cây sâm quý theo quy mô lớn. Do tương thích về điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng nên giống sâm nuôi trồng tại đây đạt hàm lượng dưỡng chất khá tương đồng so với sâm rừng sinh trưởng tự nhiên.

Bí quyết cách tính tuổi sâm Ngọc Linh 

Sâm càng nhiều tuổi thì càng bổ dưỡng và vô cùng quý giá cũng như rất đắt đỏ, rất nhiều “đại gia” luôn săn tìm và trả những khoản tiền rất lớn để sở hữu, thậm chí lên đến hàng trăm triệu, cả tỷ đồng. 

Đặc biệt, chỉ cây sâm trên 5 năm tuổi mới có thể khai thác và có giá trị. Vậy làm thế nào để biết cây sâm có tuổi đời bao nhiêu?

Vào tháng 1 sâm bắt đầu đâm chồi mới, thân khí sinh trưởng thành cây sâm trưởng thành có 1 tán hoa. Tháng 4 – 6 thì nở hoa và kết trái, tháng 7 quả chín, đến cuối tháng 10 thân khí sinh lụi tàn, lá rụng và để lại một vết sẹo ở đầu củ sâm, cây vào giai đoạn ngủ đông đến hết tháng 12. 

3 năm đầu cây chỉ rụng 1 lá, nếu trên củ có 1 sẹo tức là cây sâm đã trên 3 năm tuổi. Tiếp đó, cứ mỗi năm cây rụng lá sẽ để lại thêm 1 vết sẹo. Chính vì thế, để biết cây sâm bao nhiêu tuổi bạn có thể căn cứ vào vết sẹo ở củ. Ít nhất cây sâm có 5 sẹo trở lên mới được khai thác và có giá trị.

Bộ phận sử dụng, thu hoạch và bào chế

Cây sâm Ngọc Linh có thể sống rất lâu, thậm chí có những cây trên 100 năm tuổi và sinh trưởng khá chậm. 

Chỉ những cây sâm trên 3 năm tuổi, khuyến cáo là trên 5 năm và tốt nhất là 7 – 8 tuổi thì mới được khai thác và có giá trị. Bộ phận sử dụng chủ yếu là thân rễ và củ, cũng có thể dùng cả rễ con và lá sâm Ngọc Linh. 

Vào mùa đông, người dân thu hoạch cây sâm, đem về rửa sạch sẽ đất và phơi cho đến khi khô. Bảo quản dược liệu ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh nguồn nước có thể gây ẩm mốc.

Ngoài ra, do giá củ sâm đắt đỏ nên nhiều người dân còn thu hoạch lá sâm vào đầu tháng 8 để bán làm dược liệu.

Sâm Ngọc Linh có tác dụng gì mà quý giá như vậy?

Sâm Ngọc Linh là loại sâm thứ 20 trên thế giới và thuộc top 5 loại sâm có giá trị nhất hiện nay. Vậy điều gì làm nên sự nổi tiếng của sâm Việt vang danh “thần dược” của núi Ngọc Linh như vậy?

Sâm quý dưới góc nhìn của Đông y và Y học hiện đại

Theo quan điểm của Đông Y thì sâm Ngọc Linh có vị đắng, không độc và được quy vào 2 kinh Tâm, Thận. 

Từ khi ghi danh vào các loại sâm quý giá nhất trên thế giới đến nay đã có hàng trăm công trình nghiên cứu về thành phần cũng như công dụng của dược liệu. 

Các nhà khoa học đã phát hiện ra trong cây sâm Việt Nam có tới 52 hợp chất saponin, trong khi sâm Triều Tiên, nhân sâm Hàn, sâm Mỹ chỉ có 26 saponin. Đặc biệt có tới 20 loại saponin quý mà chỉ riêng sâm Ngọc Linh mới có. 

Cụ thể, trong sâm Ngọc Linh có những thành phần sau:

• Thân rễ, rễ củ chứa 52 hợp chất saponin, trong đó có hơn 50% saponin dammaran kiểu Ocotilol với Majonoside-R2, saponin triterpen, các loại saponin khác như Ro, Rb1, Rb2, Rc, Rd, Rf, Rg2, Rg3 Rh1, Rh2,…
• Trong lá sâm Ngọc Linh có chứa 19 saponin pammaran.
• 17 hợp chất acid amin gồm lysine, isoleucine, phenylalanine, leucine, valine, threonine, methionine,…
• 7 hợp chất polyacetylen
• 20 chất khoáng vi lượng như Fe, Co, Cu, K, Co,…, các vitamin E, B12, B2,…
• Tinh dầu (khoảng 0.1%), glucid, lipid.

Công dụng của Sâm Ngọc Linh với sức khỏe con người

Nhờ những thành phần dưỡng chất quý hiếm này mà cây sâm Ngọc Linh được kết luận bổ dưỡng toàn thân cho người sử dụng. Cụ thể, người ta dùng sâm quý với những mục đích dưới đây.

• Giảm đau, kháng khuẩn, hỗ trợ điều trị viêm phế quản, hen suyễn: Sâm có tác dụng kháng viêm kháng khuẩn, đặc biệt với khuẩn Streptococcus. Nhờ đó giúp làm dịu nhanh các cơn ho, giảm đau họng, giúp người bệnh dễ thở, long đờm, ngăn ngừa tái phát cơn hen suyễn.
• Chống trầm cảm, hết âu lo, stress: Thành phần Majonoside – R2 hỗ trợ phục hồi rối loạn chức năng do stress, đồng thời giải tỏa căng thẳng và có tác dụng chống trầm cảm, chữa suy nhược thần kinh, tốt cho hệ thần kinh.
• Bồi bổ cơ thể: Chữa suy nhược cơ thể, bổ sung dưỡng chất, nguyên tố vi lượng, khoáng chất cần thiết, kích thích ăn ngon miệng, ngủ sâu giấc. Đồng thời kích thích chức năng hoạt động của hệ tiêu hóa, tăng cường sức đề kháng, cung cấp năng lượng cho cơ thể. Loại sâm này đặc biệt thích hợp với những người còi xương, gầy yếu, suy dinh dưỡng, người cao tuổi, người bị thiếu máu, mới ốm dậy,…
• Làm chậm quá trình lão hoá: Saponin trong sâm có hiệu quả ức chế hình thành MDA, chống oxy hoá và làm chậm quá trình lão hoá của cơ thể, dùng sâm mỗi ngày sẽ giúp da dẻ đẹp, tóc xanh và trẻ đẹp.
• Tăng cường chức năng sinh lý nam nữ: Kích thích hoạt động của não bộ với tuyến yên, thúc đẩy sản sinh nội tiết tố sinh dục, điều hoà nội tiết tố trong cơ thể, nhờ đó giúp tăng cường sinh lực.
• Chữa thiếu máu, bổ máu huyết: Kích thích cơ thể tăng tạo tế bào hồng cầu, tiểu cầu, nhờ đó giúp bổ máu, chữa thiếu máu và bệnh suy tiểu cầu.
• Tăng cường trí nhớ và khả năng vận động linh hoạt, hỗ trợ hệ thần kinh: Thích hợp với người cao tuổi để hạn chế tình trạng hay quên, trí nhớ kèm, ngăn ngừa bệnh lẫn tuổi già.
• Điều hoà huyết áp, tăng huyết áp cho người bị tụt huyết áp do mất máu, điều hoà tim mạch, trị rối loạn nhịp tim. Ở liều cao có tác dụng giảm cholesterol xấu, giảm lipid toàn phần, tăng hàm lượng cholesterol tốt, ngăn ngừa xơ vữa động mạch.
• Tăng cường chức năng gan, giải độc gan, đào thải độc tố tích tụ trong gan, bảo vệ tế bào gan, chống xơ gan hiệu quả.
• Giảm đường huyết, hợp lực với các loại thuốc kháng sinh giúp hỗ trợ chữa tiểu đường rất tốt.
• Phòng chống, hỗ trợ bệnh nhân ung thư: Giảm đau tốt hơn cả thuốc giảm đau thông thường, kể cả nhóm opiat, hạn chế phải sử dụng morphine. Ức chế sự phát triển của các khối u nhú, tiêu tan tế bào lạ, tái tạo các tế bào mới, ngăn chặn mầm mống tế bào ung thư. Tăng cường hệ miễn dịch, cải thiện các hậu quả khi xạ trị, hoá trị như chán ăn, ngủ kém, da khô, tóc rụng, thiếu máu,… hỗ trợ nâng cao sức đề kháng, kéo dài sự sống. 
• Các tác dụng khác: chữa sốt rét, cầm máu vết thương, phục hồi vết thương, chữa bệnh đường tiêu hoá,…

• Các cách dùng sâm Ngọc Linh hiệu quả và đúng nhất

  Để sở hữu một củ sâm Ngọc Linh người mua phải trả một mức giá không hề rẻ, không phải ai cũng có điều kiện để sử dụng. Chính vì thế, nhiều người rất quan tâm dùng sâm như thế nào cho đúng cách, có hiệu quả và không lãng phí. 

  Dưới đây là những cách sử dụng sâm Ngọc Linh tốt nhất mà bạn có thể tham khảo.

  Ngậm trực tiếp

  Đây là cách dùng đơn giản và thuận tiện nhất, bạn có thể dùng sâm tươi hoặc sâm khô theo cách sau:

• Với sâm tươi, rửa sạch sẽ sau đó cắt một lát mỏng, với sâm khô cũng dùng 1 lát mỏng.
• Ngậm trực tiếp sâm trong miệng cho đến khi tan hoàn toàn. 

• Cách này thích hợp với người bị ốm, bệnh tật lâu ngày, người mệt mỏi, kém ăn, người mắc bệnh hen suyễn, hô hấp kém, thở khó khăn.

  Lưu ý: Củ sâm tươi bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh chỉ dùng trong 2 – 3 ngày. 

  Ngâm rượu sâm Ngọc Linh 

  Đây là một loại rượu thuốc quý, cực kỳ thích hợp với nam giới để bồi bổ sức khỏe, tăng cường chức năng sinh lý, mạnh gân cốt, phòng ngừa và hỗ trợ bệnh tật hiệu quả. 

  

  Cách ngâm rượu sâm Ngọc Linh đúng cách như sau:

• Sử dụng 100g sâm khô (hoặc 500g sâm tươi), sơ chế sạch sẽ. 
• Ngâm dược liệu cùng với 2 – 3 lít rượu trắng ngon 50 độ trong bình thuỷ tinh, sau ít nhất 3 tháng có thể sử dụng được.

• Mỗi ngày chỉ nên uống khoảng 50 – 100ml rượu thuốc, không nên quá lạm dụng. Những người đang bị bệnh về huyết áp, tim mạch, ung thư, người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ đang có thai, đang cho con bú không nên uống.

  Cách làm sâm Ngọc Linh ngâm mật ong dùng hàng ngày

  Với cách sử dụng này nên dùng sâm tươi để ngâm, phù hợp với nhiều đối tượng và đặc biệt tốt cho cơ thể, đặc biệt người già, người ốm dậy, người bệnh tật.

• Sâm tươi rửa sạch sẽ, để khô cho ráo nước hoàn toàn, sau đó thái thành từng lát mỏng.
• Xếp sâm vào bình thuỷ tinh, đổ mật ong rừng nguyên chất sao cho ngập các lát sâm, đậy kín và ngâm dùng dần.

• Mỗi ngày sử dụng lấy 3 – 5 lát sâm ngâm mật ong, ngậm trong miệng cho đến khi tan hoàn toàn. Dùng liên tiếp trong một thời gian để bồi bổ tăng cường sức khoẻ và có hiệu quả.

  Làm sâm hầm thuốc bắc

  Người có sức khoẻ yếu, người mới ốm dậy, người cao tuổi cơ thể suy nhược, lão hoá hay bệnh nhân mắc bệnh nan y, đang điều trị ung thư nên dùng bài thuốc này. 

  Bạn có thể dùng 5 – 6 lát sâm để hầm cùng các vị thuốc Bắc của ở hiệu thuốc để bồi bổ cơ thể, tăng cường sức đề kháng và hệ miễn dịch, hỗ trợ điều trị bệnh tật. 

  Mỗi tuần nên dùng 1 – 2 lần, tham khảo ý kiến của hiệu thuốc Đông y để lựa chọn bài thuốc bắc phù hợp với tình trạng bệnh.

  Pha trà uống mỗi ngày

  Nếu bạn có thói quen thưởng trà thì có thể chọn dùng trà sâm Ngọc Linh, vừa bổ dưỡng, vừa phòng ngừa bệnh tật và chống lão hoá tuyệt vời. 

  

   

  Cách pha trà sâm như sau:

• Củ sâm rửa sạch, thái thành những lát mỏng. 
• Mỗi lần pha, sử dụng 1 – 2g (khoảng vài lát) cho vào ấm, đổ nước sôi và hãm tương tự như cách pha trà. Sau 5 phút thì có thể sử dụng được nước trà.

• Lưu ý: Bã trà có thể dùng vài lần, sau khi uống hết nước lần 1 có thể hãm tiếp nhiều lần cho đến khi nước trà nhạt dần thì lấy bã nhai và nuốt.

  Cách dùng lá sâm Ngọc Linh

  Thực tế thì củ sâm rất đắt đỏ, hơn nữa cũng rất hiếm, không phải ai cũng có điều kiện để mua và sử dụng. Thay vào đó, người ta chọn sử dụng lá sâm như một loại thảo dược để thay thế. 

  Để sử dụng, bạn có thể chế biến theo nhiều cách như đun sắc nước uống, hãm pha trà hoặc ngâm rượu đều được. 

• Sắc thuốc: Dùng 5g lá sâm sắc cùng 0.5 lít nước, đun trong khoảng 15 phút và uống trong ngày. 
• Pha trà: Có thể dùng trà lá sâm được bán sẵn hoặc ngâm trực tiếp lá khô và hãm trong ấm trà, uống trong ngày.
• Ngâm rượu: Dùng lá cây sâm ngâm với rượu trắng 30 – 35 độ trong ít nhất 1 tháng, mỗi ngày uống 1 – 2 chén nhỏ.

• Những điều cần biết khi mua và sử dụng sâm Ngọc Linh

  Với những tác dụng tuyệt vời mà sâm quý được rất nhiều người sẵn sàng chi trả hàng trăm triệu đồng để sử dụng. Thế nhưng, không phải ai cũng biết cách dùng sao cho đúng, những điều tối kỵ khi dùng sâm dẫn đến tiền mất tật mang. Dưới đây chúng tôi sẽ giải đáp những thông tin liên quan đến mua và sử dụng sâm.

  Bí quyết nhận biết sâm thật sâm giả

  Trong thiên nhiên, có nhiều họ cây sâm có hình dáng và đặc điểm tương tự như sâm Ngọc Linh như củ tam thất bắc, sâm rừng Lào, sâm rừng Việt Nam. Tuy nhiên những loại này không có giá trị bằng sâm Ngọc Linh và đặc biệt, giá trị kinh tế thấp hơn rất nhiều. 

  Do đó, nhiều người rao bán sâm Ngọc Linh nhưng lại độn thêm hoặc giả mạo bằng cách bán các loại sâm khác. Để nhận biết sâm thật, chất lượng dưới đây là những bí quyết để phân biệt.

• Đốt mắt (sẹo) ở thân: Đốt không sâu như các loại sâm khác, từ 3 năm trở đi thì mỗi một đốt tượng trưng cho 1 năm tuổi, đốt mọc đối xứng nhau. Củ sâm càng nhiều đốt thì càng quý giá và đắt đỏ.
• Mặt cắt: Sâm thật có mặt cắt bên trong vàng nhạt, mịn, ranh giới giữa vỏ và ruột rõ ràng, trong khi sâm giả thường có màu khác, nhất là màu nâu tím.
• Màu sắc: Củ sâm thật có màu vàng hoặc nâu sẫm màu, có thể biến thiên tuỳ thuộc vào khu vực trồng. 
• Mùi vị: Chọn củ sâm có mùi thơm dịu nhẹ, đặc trưng, nếm có vị đắng và dư vị ngọt thanh trong miệng, có thể ăn khi còn tươi. Nếu sâm giả sẽ có mùi nồng đậm hơn. 

• Sử dụng sâm Ngọc Linh có tác dụng phụ không, có an toàn không?

  Đây là loại sâm hoàn toàn lành tính, không có độc, có thể sử dụng mỗi ngày và phù hợp với nhiều đối tượng. 

  Cho đến thời điểm hiện tại chưa ghi nhận bất cứ trường hợp nào cho thấy sâm gây ra tác dụng phụ hay gây hại cho sức khỏe. Thử nghiệm khi sử dụng bột rễ cây sâm với liều lượng 10.6g/kg và 34g/kg thể trọng cho thấy không có tác dụng phụ hay ngộ độc nào.

  Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn chỉ nên dùng tối đa 2 – 6g mỗi ngày và tuân thủ nghiêm chỉnh chỉ định của bác sĩ.

  Có phải ai dùng sâm Ngọc Linh cũng tốt?

  Sâm rất tốt để bồi bổ, tăng cường sức khỏe, phòng ngừa và hỗ trị điều trị nhiều bệnh khác nhau, đặc biệt thích hợp với nhiều đối tượng. Tuy nhiên không phải ai cũng có thể sử dụng, những đối tượng dưới đây không nên dùng:

• Phụ nữ đang mang thai: Sâm có tác dụng tăng nội tiết tố sinh dục, co bóp thành tử cung có thể ảnh hưởng xấu đến thai nhi, doạ sẩy hoặc sẩy thai.
• Người đang bị đau bụng do thể hàn, đầy bụng, chướng bụng không nên dùng, không dùng vào buổi chiều tối với người mất ngủ. 
• Trẻ em chỉ dùng để bổ sung khi bị còi xương, suy dinh dưỡng, thiếu máu, cơ thể gầy yếu,… trẻ khoẻ mạnh bình thường nên hạn chế dùng.

• Những lưu ý và kiêng kỵ khi sử dụng sâm Ngọc Linh

  Để đạt hiệu quả cao nhất và đảm bảo an toàn cho sức khỏe, trong quá trình sử dụng bạn nên chú ý những điều sau:

• Khi đang uống nước sâm không ăn hải sản và củ cải.
• Không uống chung nước trà với nước sắc từ sâm, nếu cần thiết phải uống cách nhau 2 tiếng.
• Khi đun sắc nước, chỉ nên dùng ấm đất, để ngâm rượu nên dùng bình thuỷ tinh, hạn chế dùng đồ kim loại, đồ nhựa. 
• Xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý, sinh hoạt khoa học, không sử dụng chất kích thích, rượu bia trong khi dùng sâm để có hiệu quả tốt nhất.